Kardeşlik Kiliseleri Hakkında Bilgi

Kardeşlik Kiliseleri, kökenlerini, 1708’de Alexander Mack (1679-1735) önderliğinde Schwarzenau’da (Hessen, Al¬manya) kurulmuş topluluğa dayandıran Protestan kiliseler. Mack’ın amacı, Yeni Ahit’teki biçimiyle İsa’nın emirlerine uyan bir kardeşlik topluluğu oluşturmaktı. Top¬luluğun yapısını üç etken biçimlendirdi: Kurucularının Protestan inancı, Pietizm ve 16. yüzyıldaki Reform hareketinin Ana- baptist öğretileri.
Kardeşlik topluluğunun ilkeleri birçok yönden, Anabaptistlerin bir kolu olan Mennonitlerinkine benziyordu. Bu yüzden de Avrupa’daki ilk Kardeşlik üyeleri Yeni Baptistler ya da topluluğun kurulduğu yerden ötürü Schwarzenau Baptistleri olarak adlandırıldı. Schwarzenau’dan sonra en bü¬yük Kardeşlik topluluğu gene Almanya’da, Büdingen yakınındaki Marienborn bölgesinde kuruldu. Ama yerel yöneticilerin din politikasındaki değişiklik yüzünden Mari¬enborn cemaati 1715’te bölgeden ayrılmak zorunda kaldı. Aşağı Ren kıyısındaki Kre- fald’a yerleşen topluluk üyeleri, bölge halkının inançlarını değiştirmeye çalıştıkları için orada da yönetimle çatışmaya girdiler; bazı- lan bu yüzden ağır hapis cezalarına çarptırıldı. Bu baskıya bir de aralarındaki anlaşmazlıklar eklenince cemaatin büyük bölümü 1719’da Amerika’da Pennsylvania’ya göç etti.
Bu arada, Schwarzenau’da siyasal yönetimin hoşgörüsüz bir nitelik kazanması ve tarımda verimin düşmesi, oradaki ilk cemaati de göçe zorlamıştı. Böylece Mack’m önderliğindeki grup 1720’de Batı Friesland’a, 1729’da ise Amerika’ya göç etti. Öteki grupların da 1730’larda Avrupa’dan ayrılmasıyla kökenini Schwarzenau Kardeşlik topluluğuna dayandıran Danimarkalı bir grup dışında kara Avrupa’sında örgütlü cemaat kalmadı. Amerika’ya göçenler, Philadelphia’nın kuzeyindeki ilk yerleşim böl¬geleri Germantovvn’dan sonra, Pennsylvania ve New Jersey yörelerine yerleştiler; bir bölümü de Maryland’e ve Güney kolonilerine geçti. 1770’e gelindiğinde, Kardeşlik topluluğunun 1.500 yetişkin üyesi ve Atlas Okyanusu kıyısı boyunca 28 cemaat içinde toplam 5 bin kadar yandaşı vardı.
18. yüzyıl Kardeşlik topluluğunun üyeleri içinde en etkili grup, Germantovvn’lı ünlü basımcı Christopher Sower’ın ailesiydi. So- wer’ın oğlu II. Christopher Sovver (1721- 84), babasının mesleğini sürdürdü ve cema¬atin önde gelen kıdemli üyelerinden biri oldu. Sovver Basımevi, 1743, 1763 ve 1776’da yaptığı üç Almanca Kitabı Mukaddes baskısı ile ün kazandı. Daha önce, Amerika’da yayımlanmış tek Kitabı Mukaddes, John Eliot’ın Algonkin Yerli diline yaptığı çeviriydi.

Savaş karşıtı olan Kardeşlik topluluğu, Amerikan Bağımsızlık Savaşı başlayınca güç duruma düştü. Bazı üyeler, Amerika’da kazandıkları özgürlüklerden ötürü İngiliz tahtına borçlu olduklarına inanarak İngiltere’ye bağlı kaldı. Bağımsızlıktan sonra hükümet kararıyla topluluğun mallarına el kondu. Kardeşliğin 19. yüzyılda sürdürdüğü dışa kapalı politikanın nedeni, büyük olasılıkla bu yıllarda yaşanan sarsıntıydı.

Savaştan sonra topluluk Batı’ya göç etmeye başladı. Ohio, Indiana, Illinois ve öteki Ortabatı eyaletlerinin bazı bölgelerine ilk yerleşenler onlar oldu. Göç ettikleri yeni bölgelerde tarımsal koloniler kurdular. Kı- taaşırı demiryolu ağı tamamlandıktan sonra da Güney ve Kuzey Dakota ile Büyük Okyanus kıyısındaki Kuzeybatı eyaletlerine ve California’ya yerleştiler.

Çoğu Amerikan mezhebinden farklı olarak Iç Savaş dönemini bölünmeye uğrama¬dan atlatan Kardeşlik topluluğu, 19. yüzyılın ikinci yarısındaki kültürel değişmelerle birliğini yitirdi. İlerlemeye açık, genç bir grup, öteki Amerikan kiliselerindeki yeni yöntem ve uygulamaların benimsenmesini savunuyordu. Bunlar arasında, Pazar Okul- ları’na, dinsel uyanışı canlandırmak amacıyla gezici olarak çalışan vaizlere, yükseköğrenime, maaşlı papazlara, yabancı ülkelerde dinsel inancı yayma çalışmalarına ve özgür bir dinsel basına izin verilmesi de vardı. Kardeşlik topluluğu üyelerinin tarıma daya¬lı yaşam biçimlerini ve Almanca konuşmayı bırakıp kültürel yalnızlıklarından kurtuldu¬ğu bir dönemde, birlik içinde sesini duyuran azınlık için bu uygulamalar vazgeçilmezdi. Henry Kurtz (1796-1874) ve James Quinter’ın (1816-88) yayımladığı dergiler, ılımlı öneriler getirmekle birlikte, bu taleplerin oluşmasında etkili oldu.
1880’lerdeki reform tartışmaları sonucun¬da Kardeşlik topluluğu üçe bölündü: İlk biçimiyle inançlara bağlı kaldığını vurgulamak için Kadim Alman Baptist Kardeşlik Topluluğu adını kullanan tutucu grup; Henry Holsinger’ın (1833-1905) önderliğinde, Kardeşlik Kilisesi adını kullanan liberal grup ve 1908’de, Kardeşlik Kilisesi adı resmen kabul edilinceye değin Alman Baptist Kardeşlik Topluluğu adını koruyan ortayolcu grup. 1939’da Kardeşlik Kilisesi, Ashland ve Öhio Kardeşlik Kilisesi ile Kardeşlik Kiliseleri Ulusal Birliği olarak ikiye ayrıldı.
Kardeşlik Kiliseleri, genel olarak Yeni Ahit dışında hiçbir amentüyü kabul etmez¬ler. İsa’ya bağlılığı ve sade, basit bir yaşam tarzını vurgularlar. İmanım bildirecek yaşa gelmiş üyeler üç kez suya batırılarak vaftiz edilir. Yılda iki kez yapılan Komünyon ayini ayak yıkama, kardeşlik yemeği, fizik¬sel ve ruhsal sağlık için meshedilme gibi uygulamaları içerir.
Kardeşlik topluluğu, dinsel inançlarından dolayı savaşa karşı olma ilkesiyle Quaker’ lar ve Mennonitler ile birlikte tarihteki üç “barış kilisesi”nden biri kabul edilir. Kar¬deşlik topluluğunun Alman Baptist Kardeş¬liği dışındaki bütün kolları misyonerlik et¬kinliklerini sürdürmüştür.

19. yüzyıl boyunca, bütün Kardeşlik Kilise¬si üyeleri, Amish’lerinkine benzer sade giysiler giyiyorlardı. Erkeklerin sakalı ve geniş kenarlı şapkaları, kadınların başlık ve önlükleri vardı. Kadim Alman Baptist Kardeşlik Topluluğu ve Pennsylvania’nın doğusunda bazı bölgelerdeki Kardeşlik Kilisesi dışında, bu tür giysiler günümüzde neredeyse tümüyle ortadan kalkmıştır.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir