Esame Defteri Nedir Kısaca Bilgi

esame defteri, Osmanlı Devleti’nde kapı­kulu askerlerinin kayıtlı olduğu kütüklere verilen ad. Bir esame defteri, 110 askerin adının ve kimliğinin siyakat yazısıyla yazılı olduğu iki uzun yapraktan oluşurdu. Ocak ortalarına ve kıdem sıralamasına göre, askerlerin ce­maat ve bölükleri de belirtilirdi. Yeniçerile­re, esame defterlerindeki kayıtlarının bir örneği olarak esame kâğıdı ya da memhur denen onaylı bir belge verilirdi. Ulufe dağıtımlarında esame defterinden yoklama yapılırken bu belgeler gösterilirdi. Öcak disiplinine uymayan, savaştan kaçan, cina­yet işleyen, ayaklanmaya katılan ocaklıların kayıtları esame defterinden silinir ve ocakla ilişkileri kesilirdi. Defterden silinenlere de “defter çalığı” denirdi.

Ocak düzeninin bozulduğu 18. yüzyılın ikinci yarısına doğru, esame kâğıtlarının alınıp satılmasına izin verildi. Esame kâğıt­ları, tahvil ve esham gibi, giderek çarşı esnafının elinde toplandı. 19. yüzyılın başı­na değin süren bu uygulamaya, 1808’de Sadrazam Alemdar Mustafa Paşa son ver­meye çalıştıysa da sonuç alamadı. Daha sonra esame kâğıtlarının yarı fiyatına güm­rük yönetimine devredilmesi sağlandı. 1826’da Yeniçeri Ocağı’nın kaldırılması ile de esame defterleri ve esame kâğıtları tarihe karıştı.

1831’deki ilk yükümlü sayım ve yazımı ile bundan sonra yapılan sayımlarda, kaza ölçeğinde düzenlenen nüfus defterlerine

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir