Dalgaranga Crater Nerede Özellikleri Neler

Dalgaranga Krateri, Batı Avustralya’da, Dalgaranga yakınlarında küçük meteor kra­teri. Çapı 21 m, derinliği 3,3 m’dir. Eskiden beri varlığı bilinmekle birlikte, meteor kö­kenli olduğu ilk kez 1938’de öne sürüldü. Çevreden hem demir, hem taş benzeri meteor parçaları toplanmıştır. Yeterli araş­tırma yapılmamış olmasına karşın, boyutla­rından ötürü kraterin meteor düşmesi sonu­cunda oluştuğu sanılmaktadır.

dalgıç, dalgiçkuşu olarak da bilinir, Gavii- formes takımının Gaviidae familyasını oluş­turan, dalıcı dört su kuşunun ortak adı. Eskiden bu kuşlar, aralarındaki yüzeysel benzerlikler nedeniyle, batağanlarla birlikte Colymbiformes(*) takımı içinde sınıflandı­rılırdı. Uzunlukları 60-90 cm arasında deği­şen dalgıçların ayırt edici özellikleri güçlü ve sivri gagaları, küçük ve sivri uçlu kanat­lan, parmaklarından üçünün perdeli oluşu ve bacaklarının gövdenin çok gerisinde bulunmasıdır;

Dalhousie (Markisi ve 10. Kontu), Ja- mes-Andrew Broun Ramsay (d. 22 Nisan 1812, Dalhousie Şatosu, Midlothian – ö. 19 Aralık 1860, Dalhousie Şatosu, Midlothian, İskoçya), 1847-56 arasında Hindistan genel valisi olarak görev yapan İngiliz devlet adamı. Giriştiği fetihler ve ilhaklarla Hin­distan’ın bugünkü sınırlarım çizmiş ve mer­kezî bir yönetim kurmuştur.

Oxford’daki Christ Church College’da öğ­renim gördü. 1836’da Lady Susan Hay ile evlendi ve ertesi yıl Parlamento’ya girdi. Sir Robert Peel’in Muhafazakâr hükümetinde ticaret bakan yardımcısı (1843), ardından ticaret bakanı (1845) oldu. 1846’da Peel’in istifa etmesi üzerine hükümetteki görevin­den ayrılmak zorunda kaldı. Ertesi yıl, yeni kurulan Liberal hükümetin Hindistan genel valiliği önerisini kabul etti.

Dalhousie Ocak 1848’de Hindistan’a gel­diğinde ülkede durum sakin görünüyordu. Oysa iki yıl önce Sihlerin kurduğu Pencap ordusuyla İngilizler arasında şiddetli çarpış­malar olmuş ve İngilizler durumu güçlükle denetim altına alabilmişlerdi. İngiliz deste­ğindeki yeni Sih yönetiminin baskıcı politi­kalarının yarattığı hoşnutsuzluklar, Nisan 1848’de Multan’da yerel bir ayaklanmaya yol açtı. Yerel görevlilerin derhal harekete geçilmesi yolundaki önerilerine karşın geç davranılması yüzünden, karışıklıklar bütün Pencâp’a yayıldı. Dalhousie Kasım 1848’de ayaklamayı bastırmak için İngiliz birliklerini Pencap’a gönderdi. Birbirini izleyen askeri zaferlerin ardından 1849’da Pencap’ı ilhak etti. Bazı çevrelerce Pencap’ı ilhak etmek için yerel bir ayaklanmanın büyümesine göz yummakla suçlandıysa da, hizmetlerinin karşılığı olarak marki unvanını aldı.

1852’de Rangoon’da başgösteren ticari anlaşmazlıklar yaklaşık yüzyıldan beri böl­geyi denetim altına almak için birbirleriyle çekişen İngiltere ve Birmanya (bugün Myanmar) arasındaki ilişkilerin yeniden gerginleşmesine ve II. İngiltere-Birmanya Savaşı’nın başlamasına yol açtı. Savaş, İngi­lizlerin bir yıl geçmeden Rangoon ve Pegu’ yu ilhakıyla sonuçlandı. Dalhousie gene saldırgan siyaseti nedeniyle eleştirilere uğ­radı. Ama savaşın sonunda Birmanya’da İngiltere’nin çıkarlarına çok uygun bir yö­netim kuruldu ve İngiltere Asya’nın en büyük limanlarından biri olan Rangoon’u ele geçirmiş oldu.

Dalhousie, barışçı yöntemlerle de toprak kazanmak için her fırsattan yararlandı. O dönemde İngiliz hükümetinin denetimi al­tında hızla güçlenen Doğu Hindistan Kum­panyası, Hintli hükümdarlarla askeri destek karşılığında bir İngiliz temsilci ve askeri birlikler bulundurma gibi ayrıcalıkları içe­ren çeşitli antlaşmalar yapmıştı. Bu ilişkiler çerçevesinde oğlu olmayan bir hükümdarın vâris olarak bir evlat edinmek için İngiliz hükümetinden izin istemesi gelenek haline gelmişti. İngilizlerin Hindistan’daki konu­munu daha da güçlendirmeye çalışan Dal­housie, bu iznin verilmemesi durumunda, söz konusu devletin “son bulacağı”nı ve topraklarının İngiltere’ye geçeceğini öngö-

255 dalıcımartı

ren bir karar çıkardı. Bu yoldan 1848’de Satara, 1854’te de Cihansi ve Nagpur’u ilhak etti.

Ama 1856’da nevab’m (mülki amir) ülkeyi kötü yönettiği gibi bir gerekçeyle Ayodhya’ yı ilhak etmesi, Müslüman seçkinlerin bü­yük tepkisine yol açtı. Bu arada çoğu Ayodhyalı olan İngiliz ordusu içindeki Hintli askerlerin ve toprak sahibi soyluların eski ayrıcalıklarını yitirmesi, ertesi yıl başla­yan Hint Ayaklanması’m hazırlayan önemli bir etken oldu.

Dalhousie merkezî bir yönetim yapısı oluş­turmak için öncelikle bir haberleşme ve ulaştırma ağı kurmaya girişti. Demiryolları­nın yapımı doğrultusunda ilk adımları attı. Haberleşmeyi kolaylaştırmak için telgraf hatları döşetti; merkezî bir posta sistemi kurarak pul karşılığında mektup yollanması­nı sağladı. Ayrıca dul kadınların kocalarıyla birlikte yakılması ve insanların kurban edil­mesi gibi uygulamaları yasakladı. Okullarda anadillerde eğitim verilmesini ve kız çocuk­larının okutulmasını özendirdi.

1856’da genel valilikten ayrılarak İngilte­re’ye dönen Dalhousie, aşırı çalışma ve gerginlikler yüzünden bozulmuş olan sağlı­ğının daha da kötüleşmesiyle 1860’ta öldü.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir